Deelbetaling: eerst naar kosten, rente of hoofdsom?
Volgens artikel 6:44 BW gaat een betaling eerst af van de kosten, dan van de verschenen rente, en pas daarna van de hoofdsom. Wie een deelbetaling meteen van de hoofdsom afhaalt, boekt te veel af. Wijst je klant een andere volgorde aan, dan mag jij die betaling weigeren.
Geschreven door Vincent Smets, oprichter van Vordero. Elk bedrag op deze pagina komt uit dezelfde berekening als in de app.
De wettelijke volgorde
Betaalt een klant een deel van wat er openstaat, dan bepaalt artikel 6:44 BW waar dat geld naartoe gaat. De volgorde is:
- de kosten
- de verschenen rente
- de hoofdsom
Die volgorde is niet vrijblijvend en ook niet aan de betaler. De reden is dat kosten en rente de gevolgen zijn van te laat betalen: als een deelbetaling die als eerste wegneemt, blijft zichtbaar dat de hoofdsom nog openstaat en blijft de rente daarover doorlopen.
Gevolgen van een omgedraaide volgorde
Een binnengekomen bedrag rechtstreeks van de factuur afhalen levert drie problemen tegelijk op.
De rente loopt door over een hoofdsom die je te laag hebt gezet, dus je vordert minder dan je toekomt. De kosten blijven onbetaald zonder dat dat ergens uit blijkt, dus je weet niet meer wat er nog open staat en waarvoor. En bij een geschil kun je de opbouw van je vordering niet onderbouwen, want de bedragen in je administratie zijn niet meer te herleiden tot de wet.
Bij één deelbetaling is dat een afrondingskwestie. Bij een klant die maandenlang in stukjes betaalt, loopt het uit elkaar.
Rekenvoorbeeld
| Post | Openstaand | Gaat eraf | Blijft staan |
|---|---|---|---|
| Incassokosten | €300 | €300 | €0 |
| Verschenen rente | €51 | €51 | €0 |
| Hoofdsom | €2.000 | €149 | €1.851 |
Een zakelijke klant heeft een factuur van €2.000 die drie maanden openstaat. Daarover is 10,4% handelsrente gelopen, ongeveer €51, en de incassokosten volgens de staffel komen op €300. Totaal openstaand: €2.351.
De klant maakt €500 over.
De hoofdsom staat dus nog op €1.851, en daarover loopt de rente verder. Had je de €500 van de hoofdsom afgehaald, dan had er €1.500 gestaan en had je over €351 niets meer kunnen vorderen zonder je administratie te herzien.
De grens: wanneer dit niet geldt
Je klant kiest de factuur, niet de volgorde. Artikel 6:43 BW gaat over de vraag wélke schuld iemand voldoet als er meerdere openstaan. Wijst je klant bij de betaling een bepaalde factuur aan, dan gaat de betaling daarheen.
Artikel 6:44 gaat daarna over de volgorde bínnen die ene schuld. Wijst je klant daar een andere volgorde aan, bijvoorbeeld eerst de hoofdsom, dan mag je die betaling weigeren zonder zelf in verzuim te komen (artikel 6:44 lid 2 BW).
Een afspraak gaat vóór. In een betalingsregeling mag je vastleggen dat de termijnen eerst de hoofdsom aflossen. Dat is vaak precies wat je wilt: het brengt de schuld sneller omlaag en houdt de regeling voor de klant behapbaar. Zonder die afspraak geldt de wettelijke volgorde.
Verschenen rente is niet toekomstige rente. Alleen de rente die op het moment van betaling al is opgebouwd, telt mee. Wat daarna ontstaat, loopt over de resterende hoofdsom.
Veelgestelde vragen
Mag mijn klant zelf bepalen waar zijn betaling naartoe gaat?
Welke factuur, ja; de volgorde binnen een factuur niet. Artikel 6:43 BW laat je klant bij meerdere openstaande facturen aanwijzen welke wordt betaald, en die aanwijzing geldt. Binnen één factuur regelt artikel 6:44 de volgorde kosten, rente, hoofdsom. Wijst je klant daar een andere volgorde aan, dan mag je die betaling weigeren zonder zelf in verzuim te komen (artikel 6:44 lid 2 BW).
Wat gebeurt er als ik een deelbetaling meteen van de hoofdsom afhaal?
Dan klopt je openstaande bedrag niet meer. De rente blijft doorlopen over een hoofdsom die je te laag hebt gezet, de kosten blijven onbetaald staan zonder dat dat ergens uit blijkt, en bij een geschil kun je de opbouw van je vordering niet onderbouwen.
Geldt deze volgorde ook bij een betalingsregeling?
Ja, tenzij je iets anders afspreekt. In een regeling kun je vastleggen dat de termijnen eerst de hoofdsom aflossen, en dat is vaak juist wat je wilt: het brengt de schuld sneller omlaag. Zet het dan wel op papier, want zonder afspraak geldt de wettelijke volgorde.
Wat is verschenen rente precies?
De rente die op het moment van betaling al is opgebouwd. Rente die pas na de betaaldatum ontstaat telt niet mee in de toerekening van die betaling; die loopt door over wat er dan nog aan hoofdsom openstaat.
Geldt dit ook in België?
Het Belgisch Burgerlijk Wetboek kent een vergelijkbare regel, maar dit artikel gaat over het Nederlandse recht. Welk recht van toepassing is hangt af van je overeenkomst en je algemene voorwaarden.
Waar dit op gebaseerd is
artikel 6:43 BW · artikel 6:44 BW
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 44 (wetten.nl) , geraadpleegd op 23 augustus 2026
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 43 (wetten.nl) , geraadpleegd op 23 augustus 2026
Deze pagina is uitleg en geen juridisch advies. Twijfel je over je eigen zaak, leg hem dan voor aan een jurist.
Zet je opvolging vandaag aan.
Vordero verstuurt de herinneringen op jouw naam, op het ritme dat je zelf instelt, en stopt zodra er betaald is. Je begint gratis met 5 facturen per maand, zonder creditcard, en je zegt maandelijks op.
Een betaling in Vordero: Debruyne Interieur BV betaalde € 2.420,00 na de tweede herinnering, via de betaalpagina. Vordero boekte hem zelf af.
