Wat mag ik als incassokosten aanrekenen in België?
Bij een onderneming mag je een forfaitaire schadevergoeding van €40 per onbetaalde factuur rekenen, bovenop de nalatigheidsinterest. Bij een consument geldt een staffel die begint bij twintig euro, met een wettelijk maximum van €2.000. Zonder schadebeding in je voorwaarden mag je bij een consument niets aanrekenen.
Geschreven door Vincent Smets, oprichter van Vordero. Elk bedrag op deze pagina komt uit dezelfde berekening als in de app.
Twee regimes: onderneming en consument
België kent geen enkele regeling voor incassokosten maar twee, en welke geldt hangt volledig af van wie er niet betaalt. Bij een onderneming geldt de wet van 2 augustus 2002 over betalingsachterstand bij handelstransacties. Bij een consument geldt sinds 1 september 2023 boek XIX van het Wetboek van economisch recht, dat de oudere regeling over consumentenschulden verving.
Het onderscheid bepaalt of je iets mag aanrekenen zonder afspraak, hoeveel je mag aanrekenen, en of je eerst een kosteloze herinnering moet sturen. Verwar je de twee, dan reken je ofwel te weinig, ofwel een bedrag dat een rechter volledig laat vervallen.
Bij een onderneming: veertig euro per factuur
Betaalt een zakelijke klant niet op tijd, dan heb je van rechtswege recht op een forfaitaire vergoeding van €40 voor je invorderingskosten. Dat bedrag staat vast, geldt per onbetaalde factuur, en hoeft nergens te zijn afgesproken: het volgt rechtstreeks uit de wet.
Daarnaast loopt de nalatigheidsinterest, die op dit moment op 10,5% staat. Die twee staan los van elkaar: het forfait vergoedt je invorderingskosten, de intrest vergoedt dat je je geld niet kon gebruiken.
Kun je aantonen dat je werkelijke invorderingskosten hoger lagen, bijvoorbeeld omdat je een advocaat hebt ingeschakeld, dan mag je die bovenop het forfait vorderen. In de praktijk gebeurt dat zelden bij een gewone factuur, omdat je die kosten dan ook moet kunnen onderbouwen.
Bij een consument: eerst een kosteloze herinnering
De staffel
| Openstaand bedrag | Wat je mag aanrekenen |
|---|---|
| tot €150 | €20 |
| €150 tot €500 | €30 plus 10% van het deel boven €150 |
| boven €500 | €65 plus 5% van het deel boven €500 |
Boek XIX eist dat je, voordat je iets mag aanrekenen, een eerste herinnering stuurt die de consument niets kost. Vanaf de derde werkdag na verzending begint een termijn van 14 kalenderdagen. Betaalt de consument binnen die termijn, dan blijft het bij de hoofdsom.
Pas daarna mag je een schadebeding aanrekenen, en alleen als dat beding uitdrukkelijk in je algemene voorwaarden staat. Ontbreekt het, dan is er niets te vorderen. Anders dan bij de zakelijke klant geeft de wet hier geen vergoeding zonder afspraak.
Het totaal is begrensd op €2.000.
Rekenvoorbeeld
Een consument heeft een factuur van €1.200 openstaan. Je hebt de kosteloze herinnering gestuurd, de veertien dagen zijn verstreken, en je voorwaarden bevatten een schadebeding.
Je zit in de derde schijf: €65 plus 5% van het deel boven €500. Dat deel is €700, dus 5% daarvan is €35. Samen €100 aan schadebeding, bovenop de hoofdsom en de lopende nalatigheidsinterest.
Was dezelfde factuur naar een onderneming gegaan, dan had je €40 mogen rekenen, zestig euro minder.
De grens: wanneer dit niet geldt
Een schadebeding dat boven het wettelijke maximum uitkomt vervalt volledig. Het wordt niet teruggebracht tot het toegestane bedrag, zoals veel ondernemers aannemen. Staat er in je voorwaarden een clausule van “10% met een minimum van €150”, dan riskeer je dat een rechter het hele beding schrapt en je niets overhoudt.
Verder geldt boek XIX alleen voor schulden van een consument aan een onderneming. Betaalt een andere onderneming je niet, dan is de regeling hierboven van toepassing en niet deze. En verkoop je vanuit Nederland, dan reken je in de regel met de Nederlandse staffel; welk recht geldt hangt af van je voorwaarden en van waar de overeenkomst is gesloten.
Tot slot: deze pagina gaat over wat je mag aanrekenen. Of je het ook doet is een handelsbeslissing. Bij een klant die één keer te laat is en verder al jaren netjes betaalt, kost een schadebeding van honderd euro je vaak meer dan het oplevert.
Veelgestelde vragen
Mag ik incassokosten aanrekenen zonder dat het in mijn voorwaarden staat?
Bij een onderneming wel: het forfait van veertig euro volgt rechtstreeks uit de wet van 2 augustus 2002 en hoeft nergens te zijn afgesproken. Bij een consument niet. Boek XIX eist een uitdrukkelijk schadebeding in je algemene voorwaarden, en zonder dat beding kun je niets aanrekenen.
Geldt het forfait van veertig euro per factuur of per klant?
Per onbetaalde factuur. Heeft dezelfde klant drie facturen openstaan, dan mag je drie keer veertig euro rekenen. Dat is anders dan in Nederland, waar artikel 6:96 lid 7 BW voorschrijft dat je vorderingen op dezelfde debiteur samenvoegt voordat je de staffel toepast.
Wat is de eerste herinnering die ik een consument moet sturen?
Boek XIX schrijft een kosteloze eerste herinnering voor. Vanaf de derde werkdag na verzending daarvan loopt een termijn van veertien kalenderdagen. Betaalt de consument binnen die termijn, dan mag je geen schadebeding en geen intrest aanrekenen.
Mag ik meer aanrekenen dan de staffel als mijn werkelijke kosten hoger zijn?
Bij een consument niet. Het maximum uit boek XIX is een plafond, en een beding dat erboven uitkomt vervalt volledig; het wordt niet teruggebracht tot het toegestane bedrag. Bij een onderneming mag je bovenop het forfait wel je werkelijke invorderingskosten vorderen, als je die kunt aantonen.
Geldt dit ook als mijn klant in Nederland zit?
Dat hangt af van wie je klant is. Bij een Belgische onderneming volgt het recht uit jouw voorwaarden, dus verkoop je vanuit Nederland dan reken je in de regel met de Nederlandse staffel. Bij een Belgische consument niet: die houdt boek XIX, ook als jij in Nederland zit en je voorwaarden Nederlands recht kiezen. Die bescherming is dwingend.
Waar dit op gebaseerd is
Boek XIX Wetboek van economisch recht, artikel XIX.4 · Wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand bij handelstransacties, artikel 6
- Boek XIX WER, schulden van de consument (Justel) , geraadpleegd op 23 augustus 2026
- Wet betalingsachterstand handelstransacties (Justel) , geraadpleegd op 23 september 2026
Deze pagina is uitleg en geen juridisch advies. Twijfel je over je eigen zaak, leg hem dan voor aan een jurist.
Zet je opvolging vandaag aan.
Vordero verstuurt de herinneringen op jouw naam, op het ritme dat je zelf instelt, en stopt zodra er betaald is. Je begint gratis met 5 facturen per maand, zonder creditcard, en je zegt maandelijks op.
Een betaling in Vordero: Debruyne Interieur BV betaalde € 2.420,00 na de tweede herinnering, via de betaalpagina. Vordero boekte hem zelf af.
